«Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան» հիմնադրամի Կապանի մասնաճյուղի ակունքները սկիզբ են առնում անցած դարի 80-ական թվականներից, երբ ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարի 1984 թվականի մարտի 14-ի թիվ 139 հրամանով ստեղծվեց Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի (ԵրՊԻ) Կապանի ուսումնախորհրդատվական կետը, որտեղ բարձրագույն տեխնիկական կրթություն սկսեցին ստանալ Կապանի տարածաշրջանից ԵրՊԻ-ի հեռակա բաժին ընդունված ուսանողները:  

1993 թվականից Կապանի ուսումնախորհրդատվական կետին թույլատրվեց իրականացնել ընդունելություն 2, իսկ 1994 թվականից՝ 3 մասնագիտություններով: ՈՒսումնառության առաջին երկու տարվա ուսումնական գործընթացը կազմակերպվում էր Կապանում, իսկ բարձր կուրսերում մասնագիտական կրթությունը ուսանողները ստանում էին ԵրՊԻ երևանյան կրթահամալիրում:

1996 թվականին Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի իրավահաջորդ՝ Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի (ՀՊՃՀ) Կապանի ուսումնախորհրդատվական կետի հիմքի վրա ստեղծվեց ՀՊՃՀ Կապանի կրթահամալիրը, որի կազմում գործում էին նաև հենակետային վարժարանն ու քոլեջը:  Սկսած 1996/1997 ուսումնական տարուց՝ ՀՊՃՀ Կապանի կրթահամալիրին (հետագայում՝ մասնաճյուղին) թույլատրվեց կազմակերպել բակալավրի կրթական ծրագրով քառամյա ուսումնական գործընթաց:

2001 թվականին ՀՀ Կառավարության որոշմամբ ՀՊՃՀ Կապանի կրթահամալիրից քոլեջն առանձնացվեց և վերակազմակերպվեց Կապանի պետական քոլեջի: 2002 թվականից ՀՊՃՀ Կապանի կրթահամալիրը վերակազմակերպվեց ՀՊՃՀ Կապանի մասնաճյուղի: 2011 թվականի օգոստոսից իր գործունեությունը դադարեցրեց նաև ՀՊՃՀ Կապանի մասնաճյուղի հենակետային վարժարանը:

«Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ)» ՊՈԱԿ-ի՝  «Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան» (ՀԱՊՀ) հիմնադրամի    վերակազմակերպման արդյունքում, 2015 թվականին ՀՊՃՀ Կապանի մասնաճյուղի հիմքի վրա ստեղծվեց ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղը:

Ներկայումս ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղում, որպես  պրոֆեսորադասախոսական հիմնական կազմի դասախոսներ, դասավանդում են 2 դոկտոր, պրոֆեսորներ; 8 գիտությունների թեկնածու, դոցենտներ; 4 գիտությունների թեկնածուներ; 1 ասիստենտ և 14 դասախոսներ։ Դասախոսների գիտական գործունեությունը ներառում է հետևյալ ուղղությունները. Ավտոմատացման համակարգեր, Օգտակար հանածոների հանքա­վայրերի մշակում և շահագործում, Մետալուրգիա, Ինժեներական տնտեսագիտություն, Դասավանդման և ուսուցման մեթոդիկա (ըստ բնագավառների), Դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկա, Հասարակագիտական գիտություններ:

ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղում ներկայումս բակալավրի կրթական ծրագրով (առկա և հեռակա ուսուցմամբ) սովորում են շուրջ 350 ուսանողներ՝ հետևյալ  6 մասնագիտություններով. Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, Տեղեկատվական համակարգեր, Լեռնային գործ և օգտար հանածոների արդյունահանում, Օգտակար հանածոների հարստացում, Տնտեսագիտություն, Մետալուրգիա:

ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղում գործում են 6 ամբիոններ. «Մաթեմատիկայի և բնագիտական առարկաների», «Հումանիտար առարկաների և մարմնակրթության», «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և համակարգերի», «Հանքարդյունաբերության», «Ինժեներական տնտեսագիտության և կառավարման», «Մետալուրգիայի» ամբիոններ:

ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղում շարունակական աշխատանքներ են տարվում ուսուցման կազմակերպման ժամանակակից պայմանների ապահովման ուղղությամբ: Մասնաճյուղում գործում են Տեխնոլոգիական կենտրոնը, հեռավար ուսուցում կազմակերպելու հնարավորություններով լսարաններ, Ճարտարագիտական լաբորատորիան, GOLDI հիբրիդային լաբորատորիան, ֆիզիկայի և քիմիայի լաբորատորիաները, մասնագիտական կաբինետներ։

ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղի զարգացման և բարձրա­գույն ճարտարագիտական կրթությամբ որակյալ մասնագետ­ների պատրաստման գործում կարևորելով արտադրական ձեռնարկու­թյուն­ների հետ մասնաճյուղի գործընկերային կապերի ամրապնդումը և ընդլայնումը՝ շարունակաբար աշխատանքներ են տարվում գործընկերների հետ համագործակ­ցութ­յունն էլ ավելի գործնական և արդյունավետ դարձնելու համար:

Երկարաժամկետ գործընկերային կապեր են ձևավորված «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ, «Կապանի լեռնահարստացման կոմբինատ»  ՓԲԸ, «Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ, «Լամաքս գրուպ» ՍՊԸ, «ԶԵԼԸՍ» ՓԲԸ,  ինչպես նաև տարածաշրջանի մի շարք այլ գործատուների հետ:

Իր գործունեության շրջանում Կապանի մասնաճյուղը տվել է ավելի քան 2100 շրջանավարտներ, որոնց գերակշիռ մասը աշխատում են տարածաշրջանի արդյունաբերական ձեռնարկություններում և այլ կազմակերպություններում:

Շրջանավարտների մեջ զգալի մաս են կազմում հանքարդյունաբերության ոլորտի աշխատակիցները:

Շարունակական աշխատանքներ են իրականացվում համալսարանների միջազգային գիտակրթական գործընթացներում ինտեգրման համար: 2023 թվականին հիմք դրվեց ՀԱՊՀ Կապանի մասնաճյուղի ու Իրանի Իսլամանան Հանրապետության Սպահանի տեխնոլոգիական համալսարանի և Սպահանի պետական համալսարանի համագործակցությանը:

Ըստ էության Կապանի մասնաճյուղը հանդիսանում է ՀԱՊՀ-ի քաղաքականությունն իրականացնող ինժեներական կրթության առաջատար տարածաշրջանային կենտրոն, որը.

  • էական դեր է խաղում Սյունիքի մարզի տնտեսական գործունեության գործընթացներում,
  • իրականացնում է մարզի տնտեսության կարիքները և հասարակության կրթական պահանջմունքները բավարարող գիտակրթական ծրագրեր, ապահովում է արդյունաբերությունը բարձրորակ ճարտարագետներով և արտադրության կառավարիչներով,
  • նպաստում է տարածաշրջանի գիտատեխնիկական ներուժի զարգացմանը,
  • փոփոխվող միջավայրային պայմաններում ժամանակին և համարժեքորեն արձագանքում է տարածաշրջանի տնտեսության ու հասարակության փոփոխվող կարիքներին և աշխատաշուկայի պահանջարկին,
  • կարողանում է հարա­բե­րութ­յուններ հաստատել արտաքին միջավայրի հետ և ունակ է ապահովելու ֆինանսական կայունություն և անհրաժեշտ սոցիալական երաշ­խիքներ մասնաճյուղի բոլոր աշխատողների համար,
  • պոլիտեխնիկական լավագույն ավանդույթներին դավանողն ու տարածողն է Սյունիքի մարզում: